Δευτέρα, 1 Δεκεμβρίου 2014

Αυτό το ψωματένιο μηδενικό ...



"...Το κουλούρι έχει μακρύ παρελθόν. Δεν έχει όμως περγαμηνές ευγενείας. Δεν είναι γραμμένο στο "λίμπρο ντ' όρο" των προνομιούχων πλασμάτων. Σ' όλη του τη ζωή υπήρξε "τέκνο του λαού". Κι όμως η ζωή του αυτή εστάθηκε πάντα ηρωική. Αυτή η "κολλύρα" των αρχαίων, που έγινε "κουλούρα" και "κουλούρι" ή "κουλουράκι" σε μας, και που πρέπει να γράφεται με δυο λάμδα, στάθηκε επί εκατό χρόνια ο συμπαραστάτης των Αθηναίων. 

"Ζυμαρικόν πλασμένον εις μορφήν μικρού κρίκου" λένε τα λεξικά... Αλλά τι περιμένεις από ένα λεξικό! Το σουσάμι δεν το αναφέρουν, το τραγανό ξεροψήσιμο δεν το προσέχουν, τη ζεστή του μοσκοβολιά δεν την αισθάνονται. Κι όμως αυτός ο "κρίκος" έκλεισε μέσα του επί πολλές γενιές την κοινωνική και την πολιτική ιστορία της Ελλάδος. Αυτό το ψωματένιο μηδενικό εστάθη το μέτρο της ηθικής αντοχής του λαού της πρωτεύουσας, χωρίς καλαμπούρι.

Στις ημέρες της φτώχειας ο ερωτευμένος φοιτητής κι ο άνεργος βουλευτής με μια πεντάρα αγοράζανε το ζεστό ζεστό κουλούρι, την ώρα που ο φούρνος το έβγαζε στην κυκλοφορία: το απόγευμα και τα μεσάνυχτα. Και με μιαν άλλη πεντάρα παίρνανε το εξαίσιο εκείνο κεφαλοτύρι, που έσταζε βούτυρο, κι έτσι δίνανε μια γερή βάση στις σωματικές τους δυνάμεις, για τη συνέχεια της μάταιης ζωής...

Αν κολλήσει κανείς αυτό το ψωματένιο μηδενικό στο μάτι του ως είδος μονόκλ θα ιδή να ξαναγυρίζουν μακριά στο βάθος του χρόνου, που πέρασε για πάντα, πλήθος λησμονημένες εικόνες της παλιάς αθηναϊκής ζωής. Αληθινά το κουλούρι κλείνει μέσα στον κρίκο του περισσότερα απ' όσα ο Απόλλων στη λύρα του: την ψυχή της νεότερης Αθήνας." 

Αριστουργηματικό κείμενο του Κώστα Βάρναλη για το κουλούρι και την εξαφάνισή του, τον πρώτο καιρό της γερμανικής Κατοχής στην Αθήνα. Το κείμενο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Πρωία» στις 9 Μαΐου του 1941, και το είχε αναδημοσιεύσει στον «Ριζοσπάστη» ο Νίκος Καραντηνός, στις 16 Νοεμβρίου 2003.


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου